Η ζωή εν τάφω

Σημείωμα πάνω σε μια ανασκαφή

 Αναρωτιέμαι τι ακριβώς αναμένει να αναδυθεί η (εθελόδουλα ενταφιασμένη) ελληνική κοινωνία από τον τύμβο της Αμφίπολης. Ίσως προσδοκά μια ακόμα εθνική δικαίωση ικανή να επιβεβαιώσει τη φαντασιωσική της ταύτιση με το μεγάλο, το ωραίο και αληθινό εντείνοντας, βέβαια, παράλληλα την καθολική της ψύχωση αφού κάθε ενότητα έχει από καιρού απολεστεί. Δεν αναφερόμαστε φυσικά σε αυτό που υποθετικά μας ενώνει με τους ένδοξους προγόνους, την ενότητα δηλαδή του ιστορικού βάθους, αλλά στην οριζόντια ενότητα που κάποτε συγκροτούσε την κοινότητα. Γιατί η υπόσταση της τελευταίας παραμένει προϋπόθεση για οποιαδήποτε ουσιαστική αναζήτηση της πατρίδας· ενός τόπου που η ανασκαφή του δεν απαιτεί την αφαίρεση των γεωλογικών επιστρώσεων αλλά τις λεπτές ψυχολογικές και κοινωνικές ανασυγκροτήσεις του συλλογικού εαυτού. Χωρίς αυτή την προϋπόθεση το αληθινό καταντά απλά μια στιγμή του ψεύτικου, το μεγάλο τερατόμορφη προβολή της K.Δ.O.A (κτηνώδους δύναμης ογκώδους άγνοιας), το ωραίο τυπική μίμηση των εμποροδιαφημιστικών κλισέ.

Η κοινωνία παραμένει ενταφιασμένη όσο η ζωή εμμένει στη φωτοτυπία·μίμηση μιμήσεως. Η απώλεια οποιουδήποτε συλλογικού σκοπού είναι σύμπτωμα έλλειψης του νοήματος της ελευθερίας. Αυτό, βέβαια, που στην πραγματικότητα λείπει είναι το αίσθημα έλλειψης, η εκζήτηση της ελευθερίας και της πατρίδας ως τόπου που η τελευταία κατοικεί. Η συλλογική λήθη κατάντησε, έτσι, το μοτίβο του διάχυτου καθημερινού μηδενισμού: μας ενδιαφέρει μόνο ό,τι μπορεί να πουληθεί, να μετατραπεί σε τουριστικό σκεύος, να δοξαστεί ως κενό αντικείμενο·δοχείο ζωής χωρίς ζωή. Η άλυτη αντίφαση του ιδεαλισμού που κάποτε όριζε πως αφού υπάρχει κάτι για το οποίο αξίζει να πεθάνεις, αξίζει να ζεις για αυτό, κατέληξε, όπως μας είπε κάποτε ο Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος, στον ιστορικό συμβιβασμό: να ζει κανείς μια ζωή που δεν αξίζει.

Ελευθερία σημαίνει αυτή που θα έλθει, αυτή που αναμένεται. Τι είναι τελικά η πατρίδα μας αν όχι μια παιδική ανάμνησή της; Ο σύγχρονος μεταμοντέρνος εθνικισμός, διαφημιστική καρικατούρα του ρομαντικού ρεύματος που κάποτε συγκροτούσε πλαστές  ταυτότητες στη βάση της Ιδεολογίας, δεν διαθέτει πια ούτε μία από τις θεμελιακές προϋποθέσεις του μακρινού του προγόνου. Τα κοινά στα οποία αναφερόταν κάποτε (γλώσσα, εντοπιότητα, παράδοση) έχουν χαθεί, αφήνοντάς τον μια ημιθανή μαριονέτα με κομμένα τα νήματα.

Αν θέλουμε να βρούμε τη θαμμένη πατρίδα, αυτή θα πρέπει να αναζητηθεί σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση· κάτω από το έδαφος που προϋποθέτει κάθε ενότητα. Θα πρέπει να ξεθάψουμε λοιπόν τη θαμμένη κοινωνία, αν θέλουμε να μιλήσουμε ξανά για ελευθερία και η λέξη αυτή να σημαίνει κάτι.

Για αυτό και σήμερα –περισσότερο από ποτέ, ίσως – εμείς, εξ αρχής αρνητές κάθε ιδεολογίας, κάθε τοπικού και διεθνούς εθνικισμού, απάτριδες νομάδες σε αναζήτηση εδάφους μοιάζουμε με τον λαό του Ισραήλ στην έρημο Σινά. Με μόνη αλλά ουσιώδη διαφορά πως την πατρίδα δεν την υποσχέθηκε ο θεός, δεν θα μας χαριστεί από κανέναν. Αυτή την πατρίδα θα πρέπει να την ξεθάψουμε εκκινώντας σε ένα ταξίδι χωρίς βεβαιότητα σωτηρίας.

Σκάψε βαθιά, έλεγε ο Νίτσε, μην ακούς αυτούς που λένε πως κάτω είναι άβυσσος, βαθιά κατοικεί η αλήθεια.

ΣΩΤΗΡΗΣ ΛΥΚΟΥΡΓΙΩΤΗΣ

Η ιδιότροπη ιστορικότητα στη Φιλοσοφία της Τέχνης του Friedrich Schelling

Η σημασία της ιστορίας στη φιλοσοφία του Schelling

Στην Εισαγωγή των διαλέξεών του για την Φιλοσοφία της Τέχνης, όπου ο γερμανός φιλόσοφος Friedrich Schelling (1775-1854) παρουσιάζει το αισθητικό κομμάτι του φιλοσοφικού του συστήματος,[1] δηλώνει πως σκοπεύει να επεξεργαστεί τη μελέτη της καλλιτεχνικής δραστηριότητας με ιστορικό τρόπο. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η ιδιότροπη ιστορικότητα στη Φιλοσοφία της Τέχνης του Friedrich Schelling»

Ἡ κριτική στάση

Σκεφτόμαστε ἐπειδή βρισκόμαστε σε πόνο, σέ φόβο, σέ σύγχυση. Μακριά ἀπό τίς ὀλύμπιες κλασικές ἀναπαραστάσεις πού τον ἤθελαν θεμέλιο καί σκέπη τοῦ κόσμου, κορωνίδα ἑνός ἱεραρχημένου καί έπιβλητικοῦ σύμπαντος, ο Λόγος ἴσως νά μήν ἐκφράζει τίποτα περισσότερο ἀπό τήν ἱκανότητα της ζωῆς ν’ ἀνοίγει δρόμους ἐκεῖ που η ἡ ἀπελπισία καί ἡ ἀπειλή τοῦ ἀφανισμοῦ λίγο-λίγο τήν παγιδεύουν, ἐγκλωβίζουν τίς προοπτικές της. Γι’ αὐτό τό ἔργο τῆς μοιάζει με το σισύφειο ἐγχείρημα, γι’ αὐτό καί ἡ φιλοσοφία, ὡς ἔργο ἀνθρώπινο καί ἔργο ἱστορικό, δέν μπορεῖ νά ἑρμηνευθεῖ, τελικά, παρά μόνον ἁπό την πλευρά τῆς τραγωδίας. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ἡ κριτική στάση»

Ο πλεονασμός της αλογίας

Έναν χρόνο μετά την επίσημη και νεοπαγή εμφάνισή του στον γραφειοκρατικό λάκκο των Ευρωπαίων λεόντων, το μεγάλο πολιτικό όραμα υπομένει στωικά την διαδοχική του αποτυχία. Κι όπως ήταν αναμενόμενο, θέλει, τώρα, να επιδείξει με εξακολουθητική αφέλεια ένα ναυάγιο που λογίζεται ως καλύτερο από τα προηγούμενα. Η ευφάνταστη εκτίμησή του για την πραγματικότητα μεταχειρίζεται αντιαισθητικούς νεολογισμούς που δηλώνουν εν τέλει άτσαλα, περισσότερα από εκείνα που συνήθως υπονοούν. Η Αριστερή κυβέρνηση εδραίωσε την νομιμοφάνεια του διαλυτικού παρόντος κι επιθυμεί να δρέψει την ικανότητα της διακυβέρνησης του. «Να δημιουργήσει την αριστερή κυβερνησιμότητα» (sic). Συνεχίστε την ανάγνωση του «Ο πλεονασμός της αλογίας»

Η ομολογία πίστης στο Σύνταγμα ως ανανεωμένη μόδα του υστερικού λαϊκισμού

Βαρύγδουπες έννοιες ενσαρκώνονται ως απερίσπαστες δοξασίες που απαιτούν εξιλαστήρια ομολογία πίστης. Οι δε προσχωρήσαντες ομολογητές παρουσιάζονται με την αμφίεση αποκαθαρμένων ιεροκηρύκων που προπαγανδίζουν την μία και αναμφισβήτητη, δική τους αλήθεια. Έτσι μετά την κατάρρευση του δικομματισμού μάς προέκυψε ακόμα ένα ακαταμάχητο δόγμα προάσπισης του κοινοβουλευτισμού και της «δημοκρατίας» του, όπου ομονοούν υπέρ βωμών και εστιών, όλες οι δυνάμεις του εκλεγμένου συνταγματικού φάσματος, αντισυστημικές ή μη. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η ομολογία πίστης στο Σύνταγμα ως ανανεωμένη μόδα του υστερικού λαϊκισμού»

Η διπλή ρίζα της Δημόσιας Χλεύης

στη μνήμη Βαγγέλη Γιακουμάκη

Σε κυριακάτικη έκδοση μεγάλης κυκλοφορίας, δημοσιεύτηκε έκθεση που πορίζεται πως το φαινόμενο της ενδοσχολικής βίας (που στην πράξη σημαίνει: παιδικές συμμορίες που επιτίθενται σαν αγέλες λύκων· εκβιαστές που απειλούν με δημόσιο εξευτελισμό τους συμμαθητές τους) έχει αυξηθεί κατακόρυφα τα τελευταία χρόνια. Συνεχίστε την ανάγνωση του «Η διπλή ρίζα της Δημόσιας Χλεύης»

της σύνταξης #1

Σημείωμα της συντακτικής ομάδας #1

Σημειώματα και δοκιμές. Αυτή ήταν η πρόθεση μιας συντροφιάς που πριν λίγους μήνες αποφάσισε να ξεκινήσει αυτή την έντυπη προσπάθεια. Δυο είδη κειμένων σε ισορροπία: από τη μια τα δοκίμια, ενδελεχείς κατανοήσεις και κριτικές ανασυγκροτήσεις του εμπειρικού και θεωρητικού υλικού, και από την άλλη τα σημειώματα, προκηρύξεις και κραυγές σχολιασμού μιας μεσοπρόθεσμης επικαιρότητας. Συνεχίστε την ανάγνωση του «της σύνταξης #1»